فریده زلفی پور اقدم:
عدد پی از عددهای ثابت ریاضی و تقریباً برابربا 3.14159 است.

این عدد را با علامت یونانی π نشان می‌دهند. عدد پی گنگ است و نمی‌­توان آن را به‌صورت نسبت 2عدد صحیح نوشت. در سال 1882 لیندمن (Lindeman) ثابت كرد كه عدد پی یك عدد جبری نیست و نمی‌­تواند ریشه یك معادله جبری باشد كه ضرایب آن گویا هستند. عدد پی نسبت محیط دایره به قطر آن را در هندسه اقلیدسی مشخص می‌كند و كاربردهای فراوانی در علوم مختلف از جمله ریاضیات، آمار، فیزیك و مهندسی دارد.

عدد پی ثابت ارشمیدوس نیز نامیده می‌شود. البته یونانی‌ها قبل از ارشمیدوس سعی در محاسبه دقیق این عدد كرده بودند اما ارشمیدوس رسماً نخستین شخصی بود كه دریافت پی عددی است بین 223.71 و 22.7. او این اعداد را با استفاده از چندضلعی‌های محیطی و محاطی به دست آورد. برای ریاضیدانان بررسی ویژگی‌ها و ارائه فرمول­‌ها و مدل‌های محاسبه عدد پی همواره جذابیت زیادی داشته است. بسیاری از آنها تمام عمر خود را صرف محاسبه و یا به خاطرسپاری ارقام این عدد زیبا كرده‌­اند.

نام دیگر عدد پی در زبان آلمانی عدد لودولف است. این نام‌گذاری به افتخار Ludolph van Ceulen ریاضیدان آلمانی انجام شده است كه عمرش را صرف محاسبه 35 رقم اعشار در عدد پی كرد.

از ریاضیدان‌های ایرانی، دقیق‌ترین محاسبه p را غیاث‌الدین جمشید كاشانی انجام داده كه در اواخر قرن چهاردهم و اوایل قرن پانزدهم میلادی می‌زیسته است. كاشانی با استفاده از روش كلاسیك ارشمیدوس و با استفاده از 805306368= (28 2) ´3 ضلعی‌های منتظم محاطی و محیطی مقدار...3.14159265358979325 را برای p به دست آورده است كه فقط رقم هفدهم آن درست نیست.

 پژوهش­‌های باستان‌شناسی بیانگر آن است كه مهندسان هخامنشی راز استفاده از عدد پی را 2500سال پیش كشف كرده بودند و در ساخت سازه‌های سنگی و ستون‌های مجموعه تخت جمشید از این عدد استفاده می‌كردند. دقت و ظرافت در ساخت ستون‌های دایره‌ای تخت جمشید نشان می‌دهد كه مهندسان این سازه عدد پی را تا چندین رقم اعشار محاسبه كرده بودند.

در محافل بین ­المللی و مجامع دوستدار ریاضی، روز 24 اسفند (14 مارس) روز عدد پی نامیده شده است. این نام‌گذاری به‌دلیل تطبیق این روز با 3رقم اول عدد پی یعنی (3.14)انجام شده است؛ یعنی روز چهاردهم از سومین ماه میلادی و جشن‌های ویژه این روز به‌صورت نمادین در ساعت 1:59 بعد از ظهر شروع می‌شوند كه ارقام بعدی عدد پی (3.14159 هستند.

در این روز مسابقات و جشن‌های مختلفی برگزار می‌شود و علاقه‌مندان ریاضی با خواندن سرودها و دادن كارت تبریك‌های ویژه این روز و همچنین هدیه دادن لباس، لیوان، تی­شرت، عطر و ادكلن و سایر وسایل كوچك با نشان p و تهیه پیتزا، كیك، كلوچه و دسرهایی با نماد عدد پی این روز را جشن می‌گیرند.

 بد نیست بدانیم آلبرت انیشتین هم در این روز چشم به جهان گشود. روزهای 22 جولای و 26 آوریل نیز به‌دلیل شباهت زیاد به كسرهای معادل عدد پی به نام روز عدد پی یا روز تقریب عدد پی نامیده می‌شوند. در كشورهای اروپایی بیشتر روز 22 جولای (بیست و دومین روز از ماه هفتم میلادی) به مناسبت شباهت آن با كسر 22.7 كه تقریب بسیار نزدیكی از عدد پی است، جشن گرفته می‌شود.